Real Madrid fyrst yfir milljarð evra í tekjur
Í upphafi hvers árs gefur Deloitte út skýrslu um tekjuhæstu fótboltalið heimsins. Þessi skýrsla kallast Deloitte Peningadeildin (e. Football Money League) og Deloitte hefur gefið út þessa skýrslu í tæplega þrjá áratugi. Í síðustu þremur skýrslum hefur Real Madrid trónað á toppnum sem tekjuhæsta félag í heiminum.
Greinin var fyrst birt í tölublaði Viðskiptablaðsins sem kom út 4. ágúst síðastliðinn.
20 tekjuhæstu liðin veltu 1.778 milljörðum króna
Skýrslan tekur til tímabilsins 2024/25 og á því tímabili voru tekjur Real Madrid tæpir 1,2 milljarðar evra og er það í fyrsta sinn sem tekjur liðs fara yfir 1 milljarð evra. Á núverandi gengi eru þetta rúmlega 166 milljarðar króna. Til samanburðar voru tekjur KSÍ árið 2025 rúmir 2,3 milljarðar króna. Þá má nefna að tekjuhæsta íslenska félagið á síðasta ári var Breiðablik, en velta þeirra nam 1,3 milljörðum króna.
Á eftir Real Madrid á listanum er Barcelona sem velti 140 milljörðum króna á síðasta tímabili. Árið áður var Barcelona í 4. sætinu á þessum lista en tekjur þeirra jukust um tæplega 22% á milli tímabila. Í 3. sætinu í Peningadeildinni er svo að finna Bayern Munich en tekjur þeirra voru 123 milljarðar króna. Svo við höldum áfram að setja tölurnar í íslenskt samhengi þá voru tekjur Festi tæpir 173 milljarðar króna á seinasta ári.
Af þessum tuttugu tekjuhæstu liðum á lista Deloitte spila níu lið í ensku úrvalsdeildinni. Tekjuhæsta liðið er Liverpool sem situr í 5. sæti listans. Tekjur þeirra á síðasta tímabili voru hátt í 120 milljarðar króna. Hin svokölluðu topp 6 lið í ensku úrvalsdeildinni skipa 5.-10. sæti listans, en auk þeirra má finna Aston Villa í 14. sæti, Newcastle United í 17. sæti og West Ham United í 20. sæti. Á listanum eiga Ítalar, Spánverjar og Þjóðverjar þrjá fulltrúa hver um sig. Auk þess er eitt franskt lið og eitt portúgalskt lið á listanum. Í heildina nemur samanlögð velta þessara tuttugu liða 1.778 milljörðum króna.
Tekjuhæstu fótboltaliðin græða mest á auglýsingatekjum
Í Peningadeild Deloitte er tekjunum skipt niður í þrjá flokka sem eru leikdagstekjur, sjónvarpstekjur og auglýsingatekjur. Heilt yfir þá voru auglýsingatekjur stærsti tekjuliðurinn á síðasta tímabili. Samanlagðar auglýsingatekjur liðanna tuttugu voru 760 milljarðar króna tímabilið 2024/25. Næststærsti tekjuliðurinn voru sjónvarpstekjur en samanlagt námu þær 674 milljörðum króna hjá þessum tuttugu liðum. Þá námu samanlagðar leikdagstekjur liðanna 344 milljörðum króna.
Ef litið er á síðustu fimm útgáfur Peningadeildar Deloitte má sjá áhugaverða þróun. Síðustu tvö tímabilin hafa auglýsingatekjur vaxið hraðar og er þetta nú orðinn stærsti tekjuliðurinn af þessum þremur tekjuliðum. Áður voru það sjónvarpstekjurnar sem voru helsta tekjulind liðanna. Það hefur reynst mörgum deildum erfitt að selja útsendingarréttinn á undanförnum árum. Sjónvarpsfyrirtæki virðast ekki vera eins reiðubúinn til þess að greiða fúlgur fjár fyrir réttindin. Eitt besta dæmið eru þeir erfiðleikar frönsku úrvalsdeildarinnar í því að selja útsendingarréttinn sinn, en það er efni í heila grein.
Á sama tíma virðast lið vera mjög dugleg í því að finna samstarfsaðila. Á heimasíðu Arsenal má til dæmis sjá 32 mismunandi fyrirtæki útlistuð sem samstarfsaðila þeirra. Manchester United útlistar 20 fyrirtæki á sinni heimasíðu, þar á meðal fyrirtækið Appollo Tyres sem er titlað sem opinber dekkjasamstarfsaðili Manchester United. Hvað ætli margir stuðningsmenn Manchester United viti að félagið er með opinberan dekkjasamstarfsaðila og hvað ætli stuðningsmenn þessara félaga yfirhöfuð geti nefnt mörg af þessum samstarfsaðilum síns félags?
Það er auðvitað hægt að velta því fyrir sér hversu hagfellt það er fyrir fyrirtæki að gerast samstarfsaðilar þessara liða, en hvað sem því líður þá er það auðvitað hagur að fá fótboltaliðanna að fá inn eins miklar auglýsingatekjur og mögulegt er.
Tekjuhæstu kvennaliðin veltu 22,5 milljörðum króna
Deloitte hefur einnig tekið upp á því síðustu árin að gera Peningadeild fyrir kvennalið. Á síðasta tímabili var kvennalið Arsenal tekjuhæsta kvennaliðið á heimsvísu. Tekjur þeirra námu tæplega 3,7 milljörðum króna en rétt á eftir þeim kom Chelsea með 3,6 milljarðar króna í veltu.
Deloitte gerir lista af 15 tekjuhæstu liðunum kvennamegin og í efstu fimm sætunum eru fjögur ensk lið. Þetta eru Arsenal, Chelsea, Manchester City og Manchester United. Í þriðja sætinu er kvennalið Barcelona en tekjur þeirra á síðasta tímabili námu 3,2 milljörðum króna. Barcelona var hins vegar í 1. sætinu á þessum lista fyrir ári síðan. Þrátt fyrir að tekjur Barcelona jukust um 23% á milli ára þá var tekjuaukningin einfaldlega meiri hjá Arsenal og Chelsea, sem skipuðu 2. og 3. sæti listans á síðasta ári. Tekjuaukning Arsenal nam um það bil 43% en 90% hjá Chelsea.
Tekjurnar í kvennafótboltanum eru að aukast verulega hratt. Tímabilið 2022/23 voru samanlagðar tekjur 15 tekjuhæstu liðanna 9,3 milljarðar króna. Ári seinna, tímabilið 2023/24, voru tekjurnar 16,7 milljarðar króna sem er tæplega 80% tekjuaukning á milli ára. Í ár voru svo samanlagðar tekjur 22,5 milljarðar króna sem er hátt í 35% tekjuaukning á milli ára.
Ef litið er svo á þessa þríþættu tekjuskipting sem Deloitte notar þá eru auglýsingatekjur langstærsti hluti tekna kvennaliða. Á síðasta tímabili voru 72,6% af tekjum þessara 15 tekjuhæstu liða auglýsingatekjur, leikdagstekjur voru 14,7% en sjónvarpstekjur voru 12,7% af tekjunum.
Hinn íslenski raunveruleiki
En hvaða lærdóm geta íslensk fótboltalið dregið af Peningadeild Deloitte? Þegar litið er á ársreikninga íslenskra liða þá er tekjusamsetning þeirra nær kvennaliðunum. Hér væri hægt að taka ársreikning KA sem dæmi en í honum má sjá að miðasölutekjur eru 3% af tekjum KA og útsendingarréttur 5%. Þessi hlutföll eru á svipuðu reiki hjá flestum félögum.
Það er oft bent á það að íslensk félög gætu bætt leikdagsupplifunina sína sem myndi þá auka leikdagstekjur. Tekjuskipting liða virðist í það minnsta benda til þess að mögulega er eitthvað rými til þess að gera betur og fá inn meiri tekjur á leikdögum. En hversu raunhæft er það fyrir félög sem reka sig áfram á lítilli yfirbyggingu og sjálfboðaliðum. Að bæta leikdagsupplifun gerist ekki að sjálfu sér, það þarf að setja tíma í það að bæta hana. Slíkur tími er ekki sjálfsagður hlutur hjá íþróttafélögum með starfsmenn á yfirsnúningi að sinna alltof mörgum verkefnum og sjálfboðaliðum sem hafa takmarkað tíma. Ávinningurinn gæti þó verið til dæmis tvöföldun á leikdagstekjum, en í tilviki KA væru það 13 milljónir króna. Hvort það sé tímans virði verður hver að meta við sig.
